Jedno zdanie w przepisach o sprzęcie
Przepisy FIBA składają się z dwóch dokumentów: przepisów gry i przepisów o sprzęcie. W przepisach gry mecz kobiet i mecz mężczyzn wyglądają tak samo. Mecz trwa cztery kwarty po 10 minut, drużyna ma 24 sekundy na oddanie rzutu, a linia rzutów za trzy punkty biegnie łukiem o promieniu 6,75 m od punktu pod koszem. Górna krawędź obręczy wisi na wysokości 3050 mm, a obręcz ma średnicę wewnętrzną od 450 do 459 mm.
Rozróżnienie pojawia się dopiero w przepisach o sprzęcie, w punkcie o piłkach. W rozgrywkach mężczyzn używa się piłki rozmiaru 7, w rozgrywkach kobiet piłki rozmiaru 6. Tabela tolerancji podaje dla obu rozmiarów obwód i masę:
Licząc od środka przedziałów, piłka rozmiaru 6 ma obwód mniejszy o ok. 37 mm i jest lżejsza o 70 g. Jej średnica wynosi ok. 23 cm, piłki rozmiaru 7 ok. 24 cm. Wymóg odbicia jest wspólny: piłka upuszczona z wysokości ok. 1800 mm ma się odbić na 1035–1085 mm.
W lidze kobiet piłka jest warunkiem meczu
W Polsce przepisy FIBA przenosi do rozgrywek Polski Związek Koszykówki. Regulamin Basket Ligi Kobiet na sezon 2026/2027 wymienia piłki wśród warunków koniecznych do rozegrania lub dokończenia meczu. Organizator musi dostarczyć co najmniej sześć niezniszczonych oficjalnych piłek ligi rozmiaru 6, w tym cztery na rozgrzewkę drużyny gości. Na trening drużyny gości musi udostępnić co najmniej 12 oficjalnych piłek. Gdy w hali brakuje odpowiedniego wyposażenia, mecz nie może zostać opóźniony ani przerwany na dłużej niż 60 minut. O nowym terminie decyduje wtedy związek.
Kobiety i mężczyźni grają więc według tych samych przepisów, ale w osobnych rozgrywkach, z osobnymi tabelami, terminarzami i piłką. Tak samo rozdziela je bukmacher: koszykówka kobiet - oferta LV BET to osobna zakładka z meczami najwyższej ligi kobiet, obok rozgrywek mężczyzn. LV BET urządza zakłady wzajemne na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Skąd się wzięła mniejsza piłka
Pomysł nie jest nowy. Według przeglądu literatury w badaniu z 2012 roku mniejszą i lżejszą piłkę dla kobiet proponowano już w 1935 roku. Argument brzmiał: standardowa piłka jest dla kobiet za duża i za ciężka, a dłoń za mała, żeby ją sprawnie kontrolować. W 1978 roku taką piłkę wprowadziła amerykańska zawodowa liga kobiet WBL. Rozmiar zaproponowała Karen Logan, którą liga zaprosiła do współpracy przed startem rozgrywek. Wybrała obwód 28,5 cala, czyli ok. 72,4 cm, dokładnie w połowie między mniejszym rozmiarem 27,5 cala a standardowym 29,5 cala, i odpowiednio mniejszą masę. Wcześniej ten sam pomysł odrzuciła amerykańska organizacja sportu akademickiego kobiet AIAW.
W Europie zmiana przyszła później, razem z decyzją federacji światowej. Zarząd Centralny FIBA zmienił przepisy 12 czerwca 2004 roku. Od sezonu 2004/2005 piłka rozmiaru 6 obowiązuje we wszystkich rozgrywkach kobiet pod egidą FIBA.
Badanie: mniejsza piłka nie poprawiła skuteczności rzutów
Zmiana miała poprawić skuteczność elementów technicznych, przede wszystkim rzutów do kosza. Sprawdzili to badacze z Wydziału Sportu Uniwersytetu w Lublanie, a wyniki opublikowali w 2012 roku w „Journal of Human Kinetics”. Porównali dane statystyczne FIBA 573 reprezentantek z mistrzostw Europy kobiet. W turniejach z lat 2001 i 2003 grano piłką rozmiaru 7, w turniejach z lat 2005 i 2007 piłką rozmiaru 6.
Skuteczność rzutów za dwa i za trzy punkty nie zmieniła się istotnie. Jedyna istotna zmiana między turniejami dotyczyła rzutów wolnych, czyli osobistych, i była odwrotna od oczekiwanej. Ze średnich podanych w badaniu wynika spadek skuteczności z ok. 76 procent w 2001 roku do ok. 73 procent w 2005 roku i ok. 71 procent w 2007 roku. Wzrosła liczba rzutów za trzy punkty, ale rosła już w 2003 roku, jeszcze przy dawnej piłce.
Autorzy zastrzegają, że badali tylko rzuty. Nie mierzyli kozłowania, podań ani chwytu piłki, na które mniejszy rozmiar także wpływa. Mimo to piszą, że wprowadzenie nowej piłki mogło nie być w pełni uzasadnione. Zalecają, żeby organy zmieniające przepisy opierały takie decyzje na badaniach i sprawdzały je w praktyce.
Stan na październik 2026
Podstawa: FIBA Official Basketball Rules 2026 (wersja 1.1) - art. 2.5.4, 8.1, 29.1; Official Basketball Rules 2026 - Basketball Equipment (wersja 1.0), pkt 1.2.1, 1.2.4, 2.4 i tab. 1; N. Podmenik, B. Leskošek, F. Erčulj, The Effect of Introducing a Smaller and Lighter Basketball on Female Basketball Players' Shot Accuracy, „Journal of Human Kinetics” 31 (2012), s. 131–137; N. Heavren, The journey and lasting impact of women's basketball trailblazer Karen Logan, The IX, 22.08.2022; Regulamin cyklu rozgrywek Ekstraklasy Kobiet oraz Krajowej Ligi Koszykówki, sezon 2026/2027, pkt 9.3, 9.4.3, 9.7.
LV BET Zakłady Bukmacherskie Sp. z o.o. to legalny bukmacher posiadający zezwolenie Ministerstwa Finansów. Gra u nielegalnych bukmacherów jest zabroniona. Hazard wiąże się z ryzykiem i jest dostępny wyłącznie dla osób pełnoletnich.
